Is een RI&E verplicht?

Ja, voor iedere werkgever met personeel. De Arbowet noemt geen minimum: ook wie één werknemer heeft, heeft een RI&E nodig. Hieronder wat de wet precies vraagt, met het artikel erbij.

Wie een RI&E nodig heeft

Iedere werkgever (Arbowet art. 5 lid 1). Werkgever is iedereen die een ander onder zijn gezag laat werken (art. 1), dus ook wie alleen stagiairs heeft. Werken er uitzendkrachten, dan is de inlener hun werkgever. Vrijwilligers zijn geen werknemer in de zin van de Arbowet.

Wat erin moet

• De risico’s die het werk voor werknemers meebrengt, de maatregelen die ze beperken, en de risico’s voor bijzondere groepen, zoals zwangere werknemers en jongeren (art. 5 lid 1).
• Hoe werknemers bij deskundige hulp komen: de preventiemedewerker, andere deskundigen en de arbodienst (art. 5 lid 2).
• Een plan van aanpak: welke maatregelen je neemt en binnen welke termijn (art. 5 lid 3). Het plan van aanpak is deel van de RI&E. Lees meer in Het plan van aanpak.

De RI&E is schriftelijk, en iedere werknemer moet hem kunnen inzien (art. 5 lid 6).

Wie hem maakt

De wet legt de plicht bij de werkgever, maar zegt niet wie het werk doet. De preventiemedewerker helpt bij het opstellen (art. 13 lid 7). Bij ten hoogste 25 werknemers mag de werkgever die taak zelf doen, als hij er genoeg van weet (art. 13 lid 10). Daarna laat de werkgever de RI&E meestal toetsen door een gecertificeerde kerndeskundige; wanneer dat niet hoeft, lees je in Toetsing door een kerndeskundige.

Wanneer je hem bijwerkt

Er staat geen vaste geldigheidsduur in de wet. De RI&E moet worden aangepast zodra ervaring, andere werkmethoden of werkomstandigheden, of nieuwe kennis daar aanleiding toe geven (art. 5 lid 4). Denk aan een verbouwing, nieuwe machines of een ongeval. Het Steunpunt RI&E (rie.nl) raadt aan hem in elk geval elke drie jaar na te lopen; dat is advies, geen regel.

Wat het kost als hij ontbreekt

De Arbeidsinspectie kan een boete opleggen. De normbedragen (Beleidsregel boeteoplegging arbeidsomstandighedenwetgeving) gelden voor bedrijven met 500 of meer werknemers:

Overtreding	Normbedrag
Geen RI&E	€ 4.500
Geen plan van aanpak	€ 3.000
RI&E niet laten toetsen	€ 1.500

Voor kleinere bedrijven is de boete een deel daarvan: 10% bij minder dan 5 werknemers (dus € 450 voor een ontbrekende RI&E), 20% bij 5 tot 9, 30% bij 10 tot 39, 50% bij 40 tot 99, 60% bij 100 tot 249 en 80% bij 250 tot 499. Voor het niet laten toetsen geeft de inspectie eerst een waarschuwing of eis tot naleving.

Wat dit voor jou betekent

Een RI&E die past bij het bedrijf en een plan van aanpak dat wordt afgewerkt, dat is wat de inspectie wil zien. In MijnRIE zet je de RI&E uit bij je klant, vullen medewerkers de vragenlijst in, worden antwoorden die aandacht vragen knelpunten en volgt het plan van aanpak vanzelf.