Branche-RI&E of een RI&E op maat?

Een branche-RI&E is een instrument dat werkgevers en werknemers van een branche samen hebben gemaakt. Hij scheelt werk, en bij kleine bedrijven de toetsing. Maar hij beschrijft de branche, niet het bedrijf. Hieronder wat de wet vraagt, met het artikel erbij.

Wat een branche-RI&E is

Een instrument dat tot stand komt met werkgevers- en werknemersverenigingen, ten minste op het niveau van de sector, dat ten minste één gecertificeerde deskundige of een bedrijfsarts heeft getoetst, en dat die verenigingen samen aanmelden (Arbobesluit art. 2.14b lid 3). Na aanmelding geldt het ten hoogste drie jaar.

In de praktijk vraagt de brancheorganisatie erkenning aan bij het Steunpunt RI&E. Het Steunpunt controleert de procedure; de inhoud toetsen de kerndeskundigen.

Wat hij je bespaart

Een werkgever met in de regel ten hoogste 25 werknemers hoeft zijn RI&E niet te laten toetsen als hij een aangemeld instrument gebruikt (Arbowet art. 14 lid 12). Het Steunpunt RI&E noemt daarbij twee voorwaarden:

• het bedrijf hoort bij de branche van het instrument;
• het instrument is erkend op het moment dat de RI&E wordt afgerond.

Boven de 25 werknemers wordt de RI&E altijd getoetst, ook met een branche-instrument. Meer in Toetsing door een kerndeskundige.

Waar hij tekortschiet

Wie een branche-instrument gebruikt, moet rekening houden met de omstandigheden van zijn eigen bedrijf (Arbobesluit art. 2.14b lid 4). Een instrument dekt wat in de branche gebruikelijk is. Een eigen machine, nachtwerk of een opslag op zolder staat er niet vanzelf in. Aanvullen is dus geen afwijken: het is wat de wet vraagt.

Volgens de Kamerbrief van 19 mei 2026 gaat het hier vaak mis: werkgevers passen de RI&E niet aan hun bedrijf aan, en er zijn verouderde instrumenten in omloop. De checklist van het Steunpunt voor erkenning vraagt daarom dat een instrument zegt wanneer een verdiepende RI&E nodig is, bijvoorbeeld bij gevaarlijke stoffen of psychosociale arbeidsbelasting, en dat de werkgever zelf verantwoordelijk blijft voor een volledige en actuele RI&E.

Wanneer maatwerk

Een RI&E op maat ligt voor de hand als:

• er geen erkend instrument is voor de branche;
• het bedrijf risico’s heeft die het instrument niet behandelt;
• het bedrijf meer dan 25 werknemers heeft en toch getoetst wordt: dan weegt het voordeel van het instrument minder zwaar.

Maatwerk hoeft niet bij nul te beginnen. Wat de branche gemeen heeft, kan de basis zijn, met vragen erbij voor wat dit bedrijf anders maakt.

Wat er in 2026 speelt

Erkenning loopt weer (per 1 juni 2026). De werkgeversorganisaties hadden de erkenningsprocedure ongeveer drie jaar stilgelegd; in die tijd is geen nieuwe branche-RI&E erkend. Sinds 1 juni geldt een vernieuwde procedure. Bestaande erkenningen blijven geldig tot hun einddatum.

Zonder cao-partijen geen erkenning meer. De aparte route voor branches zonder cao-partijen is vervallen. Enkele branches verliezen daardoor hun erkenning, en hun kleine bedrijven de vrijstelling van toetsing.

Een eenvoudige RI&E voor branches zonder cao (plan, geen regel). De Tweede Kamer nam in oktober 2026 een motie aan (Kamerstuk 25 883, nr. 558) die vraagt de procedure aan te passen, zodat ook voor sectoren zonder cao-partijen een eenvoudige RI&E kan worden erkend, te beginnen met een RI&E voor kantoren.

Vrijstelling tot 50 werknemers (onderzoek). De Stichting van de Arbeid verkent een hogere grens dan 25; dat is nog geen besluit. Meer in Wat verandert er in 2026 aan de RI&E?

In MijnRIE

In MijnRIE stel je de vragenlijst samen uit je eigen bibliotheken: een basis voor de branche, en vragen erbij voor wat het bedrijf extra heeft. Elk knelpunt krijgt de risicoklasse die bij de vraag hoort. Werk je met een getoetst branche-instrument waarvan de risicoklassen vastliggen, dan neem je die over. Werk je op maat, dan zet je Risicoklassen beoordelen aan: je bevestigt per knelpunt de voorgestelde risicoklasse, of kiest een andere en schrijft op waarom.